Maden Ruhsatı Sahiplerine Yeni Mali Yükümlülük: Rehabilitasyon Bedeli

23 Ocak 2026'da Resmi Gazete'de yayımlanan Maden Sahalarında Rehabilitasyon Yönetmeliği, işletme ruhsatı sahibi firmalara daha önce hiç olmayan yeni bir mali yükümlülük getirdi: yıllık rehabilitasyon bedeli.

Mekanizma şöyle işliyor: ruhsat sahipleri, ruhsat bedeli kadar bir tutarı her yıl rehabilitasyon bedeli olarak ödemek zorunda. Bu bedel her yıl 1 Ocak'ta tahakkuk ediyor, ödeme için 31 Ocak'a kadar süre tanınıyor. Ödeme işlemi e-Maden sistemi ve VakıfBank Kurumsal Tahsilat altyapısı üzerinden gerçekleştiriliyor — yani süreç tamamen dijital, ayrı bir fiziki başvuru gerekmiyor.

Burada üzerinde durulması gereken kritik bir tarih var: bedel 30 Haziran'a kadar ödenmezse, ruhsat iptali riski doğuyor. Bu, madencilik sektöründeki firmalar için göz ardı edilemeyecek sert bir yaptırım. Özellikle birden fazla ruhsat sahasını aynı anda yöneten firmaların, her sahanın kendi ödeme takvimini ayrı ayrı takip etmesi gerekiyor — bir sahadaki gecikme, o sahanın ruhsatını doğrudan riske atabiliyor.

Toplanan bedellerin akıbeti de merak edilen bir konu: bu tutarlar bir fonda birikiyor ve TCMB'nin ağırlıklı ortalama mevduat faizinin en az yüzde 75'i oranında nemalandırılıyor. Ruhsat sahibi, sahadaki rehabilitasyon yükümlülüğünü — yani madencilik faaliyeti sona erdikten sonra arazinin çevresel olarak iyileştirilmesini — eksiksiz yerine getirirse, biriken bu tutar kendisine iade ediliyor. Yani bu bir ceza değil, bir teminat mekanizması; doğru davranan firma parasını geri alıyor.

Düzenlemenin yasal dayanağı da iki aşamalı: temel yetki, 19 Temmuz 2025 tarihli 7554 sayılı Kanun'la 3213 sayılı Maden Kanunu'na eklenen Ek Madde 10/1'den geliyor; uygulama esasları ise bu yönetmelikle 2026 başında netleşti. Yani hukuki temel geçen yıl atılmış, somut yükümlülük bu yıl devreye girmiş durumda.

Bu düzenlemenin arkasındaki mantık aslında oldukça anlaşılır: madencilik faaliyeti biten bir sahanın çevresel rehabilitasyonunun finansal güvencesini, faaliyet devam ederken önceden almak. Geçmişte bazı sahaların işletme sonrası terk edilip rehabilite edilmeden bırakıldığı örnekler düşünüldüğünde, bu tür bir teminat mekanizmasının gerekçesi daha iyi anlaşılıyor.

Ruhsat sahibi firmalara, bu yeni yükümlülüğü nakit akışı planlamasına şimdiden dahil etmelerini, özellikle 31 Ocak ödeme tarihini ve 30 Haziran ruhsat iptal riskini takvimlerine işlemelerini öneriyoruz.

3D Global olarak yatırım ve mevzuat uyum danışmanlığı kapsamında, madencilik sektöründeki firmalara güncel yükümlülükler konusunda destek sağlıyoruz.