Parmak İziyle Mesai Takibi Hukuka Aykırı Bulundu: KVKK'nın 2026/921 Sayılı Kararı

Birçok işyerinde çalışanların işe giriş-çıkış saatlerini takip etmek için parmak izi veya yüz tanıma sistemleri kullanılıyor — bu, özellikle üretim tesisleri ve vardiyalı çalışma düzenine sahip işyerlerinde yaygın bir uygulama. Kişisel Verileri Koruma Kurulu'nun 29 Nisan 2026 tarihli, 2026/921 sayılı ilke kararı, bu yerleşik uygulamayı ciddi biçimde sorgulanır hale getirdi.

Karara göre Kurul, biyometrik verilerle — parmak izi, yüz tanıma, iris taraması gibi yöntemlerle — yapılan mesai ve personel devam kontrol sistemi (PDKS) takibini genel olarak hukuka aykırı buluyor. Kararın en dikkat çekici yanı şu: çalışanın bu uygulamaya açık rıza vermiş olması bile durumu meşrulaştırmıyor. Kurul, işveren ile çalışan arasındaki doğal güç dengesizliğine dikkat çekerek, bu ilişkide verilen rızanın gerçekten özgür ve baskısız sayılamayacağını, dolayısıyla biyometrik veri işlemenin gerektirdiği orantılılık testini geçemediğini belirtiyor.

Peki alternatif ne? Kurul, mesai takibi amacıyla şifreli kart, PIN kodu veya RFID/NFC tabanlı sistemler gibi biyometrik olmayan yöntemlerin kullanılmasını öneriyor. Yani sorun mesai takibinin kendisi ya da işverenin bu konudaki meşru menfaati değil; sorun, bu amaç için seçilen yöntemin türü. Bir işveren mesai takibi yapmaya devam edebilir, ama bunu biyometrik veri kullanmadan yapması gerekiyor.

Uymayan işverenler için risk soyut değil: KVKK'nın 18. maddesi kapsamında idari para cezası uygulanabiliyor. Biyometrik PDKS sistemlerinin özellikle üretim, lojistik ve çağrı merkezi gibi çok sayıda vardiyalı personeli olan sektörlerde yaygın olduğunu düşünürsek, bu kararın etkileyeceği işveren sayısının hiç de az olmadığını söyleyebiliriz.

Bu noktada işverenlere önerimiz net: biyometrik sistemle mesai takibi yapılıyorsa, bu kararı görmezden gelmemek ve kart veya PIN tabanlı alternatiflere geçiş planını şimdiden başlatmak. Geçiş süreci sadece donanım değişikliğinden ibaret değil — çalışanların yeni sisteme dair bilgilendirilmesi, mevcut biyometrik veri kayıtlarının imha süreci gibi konuların da KVKK'nın genel ilkelerine uygun şekilde yürütülmesi gerekiyor. Erken planlanan bir geçiş, hem maliyet hem de olası bir denetimde karşılaşılacak risk açısından çok daha avantajlı.

3D Global olarak işletmelerin insan kaynakları süreçlerini güncel mevzuata uyumlu hale getirmesi konusunda danışmanlık veriyoruz, biyometrik veri kullanımı gibi güncel KVKK kararlarını da bu kapsamda takip ediyoruz.